Số lượt truy cập:   573485
New Page 9

 KHAI THÁC THUỶ SẢN BẰNG LƯỚI ĐĂNG

 

            Lưới đăng là ngư cụ cố định được đặt chắn ngang hướng di chuyển của cá, lưới dẫn hướng cá qua cửa hom vào chuồng lưới và cá sẽ bị giữ lại tại chuồng lưới.  

            1. Phân loại lưới đăng 

Phân loại dựa vào số lượng chuồng lưới:

            - Lưới đăng có một chuồng lưới

- Lưới đăng có nhiều chuồng lưới 

Phân loại dựa vào cấu trúc chuồng lưới:

- Lưới đăng hở không có nắp và đáy chuồng

- Lưới đăng bán hở chỉ có đáy chuồng không có nắp chuồng

- Lưới đăng kín có nắp và đáy chuồng 

            2. Cấu tạo của lưới đăng           

Lưới đăng (hình 47) gồm ba bộ phận chính:           

            Cánh lưới hay lưới dẫn là một hệ thống các tấm lưới ghép lại với nhau tạo thành một bức tường lưới. Cánh lưới được đặt cắt ngang hướng di chuyển của đàn cá. Chiều dài của cánh lưới phụ thuộc ngư trường và luồng cá di chuyển qua khu vực đặt đăng. Chiều cao của cánh lưới phải bằng độ sâu khu vực đặt lưới và giảm dần từ ngoài vào bờ theo độ sâu đáy biển. Vật liệu chế tạo cánh lưới có nhiều loại, độ thô càng lớn càng tốt nhưng phải đảm bảo tiết kiệm vật liệu. Kích thước mắt lưới thường lớn hơn chu vi mặt cắt phần thân lớn nhất của đối tượng đánh bắt.

            Cửa lưới là bộ phận có cấu tạo đặc biệt sao cho cá có thể vào chuồng lưới một cách dễ dàng nhưng không thoát ra được. 

            Chuồng lưới là nơi tập trung, giữ và thu cá, gồm hệ thống các tấm lưới quây lại trong một diện tích nhỏ. Nhưng diện tích của chuồng lưới phải đủ lớn để cá không phải hoảng sợ mà trốn chạy. Chiều cao của chuồng lưới phụ thuộc vào độ sâu khu vực đặt lưới và tập tính của đối tượng khai thác. 

            Các trang thiết bị phụ trợ:

            - Hệ thống dây giềng chính: đây là bộ phận rất quan trọng giúp cho vàng lưới được cố định về hình dạng và kích thước khi hoạt động. Hệ thống dây giềng chính sẽ được liên kết với giềng phao của lưới, như vậy hình dạng của dây giềng chính tạo nên hình dạng của lưới đăng nhờ hệ thống neo chính. 

            - Hệ thống dây giềng phao, giềng chì, giềng biên: để định hình cho vàng lưới, người ta sử dụng hệ thống dây giềng lắp ráp cố định các phần lưới lại với nhau. Tuỳ theo từng bộ phận lưới mà sử dụng dây giềng có kích cỡ khác nhau. Thông thường dây giềng dùng trong nghề lưới đăng là dây PE. 

            - Phao: sử dụng cho nghề lưới đăng là dạng phao bè. Phao bè được làm từ những tấm xốp ghép lại với nhau, được bọc lưới và đóng khung cứng bảo vệ. kích thước các phao bè tuỳ thuộc vào quy mô của vàng lưới, ngư trường đánh bắt, đối tượng đánh bắt.

            - Chì: sử dụng cho nghề lưới đăng thường làm bằng đá hoặc ximăng. Kích thước và trọng lượng chì phải đủ lớn đảm bảo cho giềng chì của lưới luôn nằm sát đáy biển dưới tác động của sóng, dòng chảy…          

- Neo: để giữ lưới cố định không bị dịch chuyển, biến dạng trong quá trình hoạt động, người ta sử dụng hệ thống neo buộc xung quanh vàng lưới. Neo được sử dụng là các loại neo gỗ hoặc sắt. Neo được buộc với một đầu dây neo, đầu còn lại của dây neo được buộc cố định với giềng phao của lưới. Khoảng cách giữa 2 neo khoảng 20m. Chiều dài của dây neo tuỳ thuộc vào độ sâu của ngư trường. Vật liệu của dây neo là PE đường kính từ 18-40mm 

- Các hệ thống dây khác. Ngoài hệ thống dây giềng phao, giềng chì và neo người ta còn sử dụng các hệ thống dây phụ trợ khác phục vụ cho quá trình khai thác như hệ thống dây khép cửa chuồng lưới, hệ thống dây kéo lưới… 

            3. Kỹ thuật khai thác lưới đăng 

            3. 1. Chọn bãi đặt đăng           

            Đây là khâu quan trọng quyết định hiệu quả khai thác. Bãi đặt đăng phải đảm bảo các điều kiện sau:

            - Có cá thường xuyên di chuyển qua bãi.

            - Có địa hình thuận lợi, nền đáy tương đối bằng phẳng, dòng chảy yếu, khuất gió, không có chướng ngại vật 

            Do tập tính của cá là di chuyển từ ngoài khơi nép mình vào bờ đá và di chuyển dọc theo bờ đá nơi có dòng chảy, vì thế bãi đặt đăng thường là cạnh núi đá, đảo vắng, cửa vịnh… 

            3. 2. Quy trình khai thác lưới đăng 

            Công tác chuẩn bị: Chuẩn bị đầy đủ lưới, dây giềng dây neo, phao, chì neo, các trang bị đặt lưới. Lưới phải được liên kết với hệ thống giềng phao, chì tại bờ trước khi đưa ra bãi đặt. Sau khi đã chuẩn bị xong, đưa lưới và toàn bộ trang thiết bị kèm theo phục vụ cho quá trình hoạt động lên tàu chở ra bãi đặt đăng. Sắp xếp phần thả sau chuyển lên tàu trước, phần thả trước chuyển lên sau. Do lưới đăng thường được đặt cố định, hoạt động tại một vị trí trong thời gian dài nên các công tác chuẩn bị và đặt đăng phải được tiến hành rất cẩn thận, tránh sự cố đáng tiếc xảy ra. 

            Đặt khung lưới đăng: Khi tàu ra đến bến bãi đặt đăng, tiến hành thả cánh lưới. Một đầu cánh lưới được cố định vào bờ, đầu kia liên kết với chuồng lưới. Sử dụng hệ thống neo cố định vị trí cánh lưới, sau đó tiếp tục thả đến các phần khác và định hình chuồng lưới. 

            Đặt xong khung chuồng lưới: lấy dây giềng chính làm đường thẳng đối xứng, tại góc chuồng thả dây neo và phao bè. Sau đó tiến hành buộc lưới vào hệ thống giềng chính. 

            Cử người quan sát, theo dõi tình hình cá vào đăng, khi phát hiện có nhiều cá đã vào chuồng lưới thì đóng cửa chuồng và thu lưới lấy cá. 

            Các bước thực hiện như sau: 

            - Đóng cửa chuồng lưới: hai tàu tiến đến sát hai bên cửa chuồng lưới, thu hệ thống dây đóng cửa chuồng lưới lại và cố định hệ thống dây này vào dây giềng chính.

            - Sau khi cửa chuồng lưới đã được đóng kín tiến hành thu lưới lấy cá. Có hai phương pháp lấy cá:  

+ Nếu chuồng lưới có sử dụng hệ thống lưới đáy thì tiến hành kéo nâng dần lưới đáy ở các phần để dồn cá tập trung vào một khu vực. Khi dồn cá xong người ta thu bằng vợt hoặc khấu. 

            + Nếu chuồng không có đáy thì dùng ngư cụ phụ để thu cá. Lưới mành được thả từ cửa của chuồng lưới đăng, hai tàu kéo hai đầu lưới đến cuối chuồng lưới dồn cá đi vào trong lưới mành rồi thu lưới mành cá.  

            Xử lý sản phẩm, chuẩn bị mẻ sau: Sản phẩm thu lên tàu được hành phân loại, sơ chế bảo quản và giao cho tàu dịch vụ chuyển về bờ. Sau khi thu hết sản phẩm, tiến hành thu lưới bắt cá lên tàu (nếu sử dụng lưới phụ để bắt cá), 2 tàu tiến về phía cửa chuồng lưới tháo các dây liên kết phần lưới cửa chuồng lưới và kéo, đưa chúng về vị trí làm việc ban đầu rồi cố định các đầu dây liên kết với dây giềng chính.           

Trong quá trình hoạt động của nghề đăng phải thường xuyên theo dõi lưới, dòng chảy…để tránh những tai nạn đáng tiếc xảy ra như rách lưới, lưới bị dịch chuyển khỏi vị trí làm việc.

Nguyễn Phi Toàn

Trần Ngọc Khánh

Nguồn: Bách khoa thủy sản

Hội Nghề cá Việt Nam

TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang