Số lượt truy cập:   574101


TỔNG KẾT NGHỀ ĐĂNG KHANH HOÀ NĂM 2015
Hội Nghề cá Khánh Hòa - 25/11/15-04:07:59

Theo thông lệ truyền thống cứ đến ngày 17/10 hàng năm các HTX, DNTN nghề đăng họp để đánh gia và rút kinh nghiệm cho mùa đăng năm sau. Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hoà được giao nhiệm vụ tổ chức tổng kết từ năm 2008 đến nay.


    Kết quả sản xuất nghề đăng năm 2015 được trình bày ở bảng sau:

Các HTX và DNTN

Cá thu

(Tấn)

Cá khác

(Tấn)

Tổng sản lượng (Tấn)

Gía trị sản lượng

(Triệu đồng)

Tổng  GTSL

(Triệu đồng)

So với

TGTSL  năm 2014 (%)

Cá thu

Cá khác

   Vạn Ninh

 

 

 

 

 

 

 

HTX Đầm Môn

(đầm Eo Gió)

0,9

 

     0,8

1,7

 

108,0

(  (120 ngàn/kg)

32,00

     (40 ngàn/kg)

194,0

12,9

HTX Khải Lương

(đầm Ổ Gà)

0,7

4,2

4,9

              73,5       

 (105 ngàn/kg)

        168,00

 (40 ngàn/kg)

241,5

14,0

HTX Vạn Giả

(đầm Hồ Na)

2,2

0,7

2,9

               231,0

  (105 ngàn/kg)

           28,00

(40 ngàn/kg)

259,0

17,9

   Nha Trang

 

 

 

 

 

 

 

HTX Thống Nhất

(đầm Hòn Xưởng)

    2,679

     6,388

9,067

          281,295

(105 ngàn/kg)8

        255,52

(42 ngàn/kg)

536,81

18,0

HTX Bích Hải

(đầm Hòn Mun)

  2,497

4,563

7,06

              296,53

 (118 ngàn/kg)

    152,797

(33 ngàn/kg)

449,327

38,0

DNTNTiến Thành

(đầm Hòn Nọc)

  5,781

     2,767

8,54

         607,005

 (105 ngàn/kg)

        224,00

 (40 ngàn/kg)

831,0

29,89

HTX Đoàn Kết

(đầm Hßn Nhµn)

  5,611  

  4,376

  9,987

         763,788

(136  ngàn/kg)1

          86,789  (29,8 ngàn/kg)

850,577

48,8

Ninh Hòa

 

 

 

 

 

 

 

DNTNTr.V.Tuy

(đầm Hòn Đỏ)

0,4

2,4

2,8

               50,0

   (125 ngàn/kg)

           115,0     

 (41 ngàn/kg)

165,0

10,0

Năm 2015

   20,76

26,19

  47,18

         2.411,11

       1062,10

3.473,21

21,92

Năm 2014

156,85

   49,46

   206,31

        14.424,4

1.767,9

 15.842,3

 

Nguån: Theo báo cáo của các HTX

         Từ bảng trên có thể thấy rằng:

           - So với mùa vụ năm 2014, TSL đạt 47,18 tấn giảm 77,14%, thấp nhất tính từ năm 2008; sản lượng cá thu đạt 26,98 tấn giảm 96 %; TGTSL mùa vụ năm 2015 đạt 3.473,21 triệu đồng bằng 21,92% so với năm 2014.

           - Nghề đăng năm 2015 mất mùa nặng do con nước bất thường dân biển gọi là con nước đầu hòn”, khắc tinh của nghề đăng, cứ 10 năm xuất hiện 1 lần, nước cuốn phăng cả lưới lẫn người.

          Bà con xã viên các HTX và DNTN thua lỗ, đời sống xã viên càng khó khăn, HTX và DNTN không có tích lũy để sửa chữa và tái sản xuất.

Toàn cảnh hội nghị tổng kết nghề đăng năm 2015

          Tại hội nghị các đại biểu đã phát biểu nhiều ý kiến trong nhiều lĩnh vực như: Bảo hiểm xã hội, vay vốn ngân hàng, mâu thuẩn giữa nghề lưới đăng truyền thống với các nghề khác kể cả du lịch lặn biển, đa dạng hóa ngành nghề do nghề lưới đăng chỉ hoạt trong 4 - 5 tháng/năm, việc chuyển đổi theo Luật HTX mới (Luật số: 23/2012/QH1), việc thực hiện ký kết tuần tra, kiểm soát vùng nước của nghề đăng Khánh Hòa giữa Hội Nghề cá Khánh Hòa với Thanh tra Sở và việc cải tiến nghề lưới đăng truyền thống.

          Trong bài báo này chúng tôi tập trung vào việc cần cải tiến nghề lưới đăng truyền thống nhằm tăng thu nhập cho các HTX, DNTN nghề lưới đăng.

 

Ông Võ Thiên Lăng - Chủ tịch Hội Nghề cá

Khánh Hoà kết luận hội nghị

     Nghề cá đặc trưng của Khánh Hoà

          Đặc trưng nhất của nghề đánh bắt cá ở Khánh Hòa là nghề đăng (ngoại trừ đầm đăng Vĩnh Hy, Ninh Thuận). Nghề đăng truyền thống của Khánh Hòa là nghề nổi tiếng cả nước với gần 40 sở đầm vào thời cực thịnh, phân bố đều khắp từ mũi

Đại Lãnh đến vịnh Cam Ranh.       

           Hàng năm, từ khoảng tháng Giêng âm lịch, các loài cá nổi di cư theo mùa từ vùng biển phía Nam theo dòng nước bắt đầu di chuyển ra Bắc, ngư dân gọi là mùa cá lên. Đến cuối tháng Tư, cá từ miền Bắc trở vô Nam, ngư dân gọi là mùa cá lại. Trong lúc di chuyển, đàn cá gặp vách núi của đảo hay bán đảo nhô ra biển thì chạy dọc theo gành. Chính từ đặc điểm này mà hàng trăm năm trước ngư dân thuộc hải phận Khánh Hoà đã phát kiến ra một phương pháp đánh bắt vô cùng độc đáo: nghề lưới đăng. Nghề này có quy mô lớn, lao động nhiều, sản lượng cao - lại chủ yếu là các loài cá ngon như cá thu, cá ngừ, cá bò, cá cờ… nhưng không phải di chuyển vàng lưới mà chỉ cắm, đón lõng ở những nơi cố định chờ cá đến. Ngày nay, tuy có cải tiến lên nhiều nhưng phương pháp hành nghề vẫn căn bản theo lối cổ truyền.

         Ở phường Phương Sài, TP. Nha Trang nay vẫn còn bảo lưu địa danh Bến Trường Cá (thường gọi tắt là Bến Cá), xưa kia từng là một ngư cảng nhộn nhịp và phồn thịnh, được coi là một trong những nơi xuất phát nghề đầm đăng của Nha Trang. Những cư dân lâu đời của Phương Sài vẫn còn nhớ về nghề truyền thống của địa phương. Trong tâm trí của những người cao tuổi vẫn còn in đậm hình ảnh của những bạn chài áo đen sờn rách ngồi dọc theo con đường Phường Củi (nay là đường Phan Đình Giót) để đập vỏ dừa, vỏ mấu rồi xe, đan, kéo sợi… để có những tấm lưới đăng nặng nề, thô mộc, hay cảnh nhộn nhịp ở Bến Trường Cá mỗi khi có thuyền đăng chở cá vào bờ. Bến Trường Cá vừa sâu, vừa rộng, thuyền cá, thuyền buôn ra vào tấp nập. Sinh hoạt trên bến bãi nhộn nhịp suốt ngày đêm. Mỗi khi có thuyền cá từ khơi về đều có hiệu lệnh trống báo cho chủ đầm đăng và người mua biết. Miếu Ngư Nghệ Công Trường (công trường nghề cá) lúc đầu có tên là Nghệ Võng Công Trường (công trường nghề chài lưới), có lẽ được lập vào đời vua Tự Đức khi nghề đánh bắt xa bờ được phát triển, làm nơi cho ngư dân cầu xin, van vái trước khi xuất hành ra sông, ra biển. Ngày nay Bến Trường cá không còn nữa, dòng sông Cái bị bồi lắp.     

          Cấu tạo lưới đăng Khánh Hoà       

Lưới đăng Khánh Hòa thuộc lưới đăng có một chuồng lưới; lưới đăng hở không có nắp và đáy chuồng.   

Lưới đăng (hình 1) gồm ba bộ phận chính:           

            Cánh lưới hay lưới dẫn là một hệ thống các tấm lưới ghép lại với nhau tạo thành một bức tường lưới. Cánh lưới được đặt cắt ngang hướng di chuyển của đàn cá. Chiều dài của cánh lưới phụ thuộc ngư trường và luồng cá di chuyển qua khu vực đặt đăng. Chiều cao của cánh lưới phải bằng độ sâu khu vực đặt lưới và giảm dần từ ngoài vào bờ theo độ sâu đáy biển. Vật liệu chế tạo cánh lưới có nhiều loại, độ thô càng lớn càng tốt nhưng phải đảm bảo tiết kiệm vật liệu. Kích thước mắt lưới thường lớn hơn chu vi mặt cắt phần thân lớn nhất của đối tượng đánh bắt.

            Cửa lưới là bộ phận có cấu tạo đặc biệt sao cho cá có thể vào chuồng lưới một cách dễ dàng nhưng không thoát ra được. 

           Chuồng lưới là nơi tập trung, giữ và thu cá, gồm hệ thống các tấm lưới quây lại trong một diện tích nhỏ. Nhưng diện tích của chuồng lưới phải đủ lớn để cá không phải hoảng sợ mà trốn chạy. Chiều cao của chuồng lưới phụ thuộc vào độ sâu khu vực đặt lưới và tập tính của đối tượng khai thác. 

            Các trang thiết bị phụ trợ:

            - Hệ thống dây giềng chính: đây là bộ phận rất quan trọng giúp cho vàng lưới được cố định về hình dạng và kích thước khi hoạt động. Hệ thống dây giềng chính sẽ được liên kết với giềng phao của lưới, như vậy hình dạng của dây giềng chính tạo nên hình dạng của lưới đăng nhờ hệ thống neo chính. 

            - Hệ thống dây giềng phao, giềng chì, giềng biên: để định hình cho vàng lưới, người ta sử dụng hệ thống dây giềng lắp ráp cố định các phần lưới lại với nhau. Tuỳ theo từng bộ phận lưới mà sử dụng dây giềng có kích cỡ khác nhau. Thông thường dây giềng dùng trong nghề lưới đăng là dây PE. 

             - Phao: sử dụng cho nghề lưới đăng là dạng phao bè. Phao bè được làm từ những tấm xốp ghép lại với nhau, được bọc lưới và đóng khung cứng bảo vệ. kích thước các phao bè tuỳ thuộc vào quy mô của vàng lưới, ngư trường đánh bắt, đối tượng đánh bắt.

            - Chì: sử dụng cho nghề lưới đăng thường làm bằng đá hoặc ximăng. Kích thước và trọng lượng chì phải đủ lớn đảm bảo cho giềng chì của lưới luôn nằm sát đáy biển dưới tác động của sóng, dòng chảy…   

  - Neo: để giữ lưới cố định không bị dịch chuyển, biến dạng trong quá trình hoạt động, người ta sử dụng hệ thống neo buộc xung quanh vàng lưới. Neo được sử dụng là các loại neo gỗ hoặc sắt. Neo được buộc với một đầu dây neo, đầu còn lại của dây neo được buộc cố định với giềng phao của lưới. Khoảng cách giữa 2 neo khoảng 20m. Chiều dài của dây neo tuỳ thuộc vào độ sâu của ngư trường. Vật liệu của dây neo là PE đường kính từ 18 - 40mm 

       

Hình 1. Cấu tạo lươí đăng Khánh Hoà

     - - Các hệ thống dây khác. Ngoài hệ thống dây giềng phao, giềng chì và neo người ta còn sử dụng các hệ thống dây phụ trợ khác phục vụ cho quá trình khai thác như hệ thống dây khép cửa chuồng lưới, hệ thống dây kéo lưới…  

Một ngư dân úp mặt dưới biển để quan sát đàn cá vào chuồng

Bắt đầu kéo lưới

         Trãi qua thời gian dài các nghề khai thác khác đều có cải tiến ngư cụ, phương tiện, cơ giới hoá nghề khai thác, riêng nghề đăng truyền thống vẫn như xưa. Tất cả quá trình khai thác đều thủ công. Cá sau khi vào chuồng, ngư dân bổ lưới mành, do thu bằng tay nên tốc độ thu chậm, cá thu, cá tròn (các loại cá ngừ..) có tốc độ nhanh thoát ra phía dưới lưới mành, theo kinh nghiệm của các lão ngư số cá thu được chỉ bằng 30% số lượng cá vào chuống cá.

         Vấn đề đặt ra cho các nhà khoa học khai thác thủy sản nhằm tăng hiệu quả khai thác của nghề lưới đăng là:

  - Cải tiến kết cấu lưới.

  - Cơ giới quá trình thu lưới.

        Trong thời gian tới, Hội Nghề cá Khánh Hòa sẽ đề xuất đề tài NCKH với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa: “Nghiên cứu cải tiến lưới đăng để lưu giữ nghề truyền thống của tỉnh Khánh Hòa” giao cho Viện Nghiên cứu Công nghệ Khai thác Thủy sản, Trường Đại học Nha Trang thực hiện. Đó cũng là kết luận quan trọng trong Hội nghị tổng kết nghề đăng Khánh Hòa năm 2015 được các HTX, DNTN và đại biểu dự hội nghị tán thành./.

Nguồn: VP Hội Nghề cá Khánh Hoà

 

Tài kiệu tham khảo:

1. Theo đoàn lưới đăng ra khơi. http://ihay.thanhnien.com.vn/

2. Khai thác thuỷ sản. khafa.org.vn

3. Báo cáo tổng kết nghề đăng Khánh Hoà.


VP Tỉnh hội




CÁC TIN KHÁC
  NGHỀ ĐĂNG KHÁNH HÒA NĂM 2016
  Chia sẻ kinh nghiệm ươm, nuôi tôm thẻ cân trắng
  Hội thảo “Kế hoạch tổng thể về giảm tiêu thụ môi chất lạnh HCFC-22 (R22) trong lĩnh vực chế biến thủy sản”
  Hội thảo “Các giải pháp hỗ trợ ngư dân phát triển kinh tế biển”
  Hội Nghề cá Việt Nam: Nhiều hoạt động được triển khai trong tháng 10
  ĐẠI HỘI HIỆP HỘI THỦY SẢN BÌNH ĐỊNH LẦN THỨ IV
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang