Số lượt truy cập:   574492


NGHIÊN CỨU GẮN LIỀN VỚI ỨNG DỤNG PHỤC VỤ CỘNG ĐỒNG
Hội Nghề cá Khánh Hòa - 16/06/15-09:21:59

Viện Nghiên cứu Chế tạo Tàu thuỷ, Trường Đại học Nha Trang (tiền thân là Trung tâm NCCT Tàu cá và Thiết bị, thành lập ngày 9 tháng 10 năm 1986, Quyết định số: 1184/QĐ, Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp nay là Giáo dục và Đào tạo). Tên giao dịch: UNINSHIP (University of Nhatrang’ Ship Institute). Số đăng ký hoạt động KHCN Chứng nhận đăng ký hoạt động KHCN số: 187 ngày 04 tháng 11 năm 1993 của Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường, và Chứng nhận hoạt động KHCN số: A - 539 ngày 27 tháng 7 năm 200


NGHIÊN CỨU GẮN LIỀN VỚI ỨNG DỤNG

 

  VIỆN NGHIÊN CỨU CHẾ TẠO TÀU THỦY TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG LÀ CÁI NÔI CHẾ TẠO TÀU ĐÁNH CÁ VỎ COMPOSITE ĐÀU TIÊN Ở VIỆT NAM

    Viện Nghiên cứu Chế tạo Tàu thuỷ, Trường Đại học Nha Trang (tiền thân là Trung tâm NCCT Tàu cá và Thiết bị, thành lập ngày 9 tháng 10 năm 1986, Quyết định số: 1184/QĐ, Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp nay là Giáo dục và Đào tạo). Tên giao dịch: UNINSHIP (University of Nhatrang’ Ship Institute). Số đăng ký hoạt động KHCN Chứng nhận đăng ký hoạt động KHCN số: 187 ngày 04 tháng 11 năm 1993 của Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường, và Chứng nhận hoạt động KHCN số: A - 539 ngày 27 tháng 7 năm 2006 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Viện trưởng – TS. Nguyễn Văn Đạt

    Thiết kế chế tạo tàu đánh cá vỏ composite đầu tiên ở Việt Nam

    Đối với tàu đánh cá thì vật liệu trong công nghiệp đóng tàu thường dùng và đều quen biết, đó là: Gỗ, sắt (thép), nhôm, xi măng lưới thép, FRP (Glass Fibre Reinforce Plastice). Thông dụng ở Việt Nam là tàu đánh cá vỏ gỗ (ngoại trừ các Quốc doanh đánh cá trước đây).

    Giai đoạn 1986 đến 1990, tôi làm Giám đốc, Trung tâm đã đóng cho bà con ngư dân Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận khoảng 50 chiếc tàu vỏ gỗ làm các nghề mành, giã cào, rê.

    Năm 1989, tại phiên họp giữa Trung tâm Nghiên cứu Chế tạo Tàu cá và Thiết bị (Trung Đại học Thủy sản) nay là Viện Nghiên cứu Chế tạo Tàu thủy với Trung tâm Polime (Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh) do Ông TS. Nguyễn Văn Thân, Vụ trưởng Vụ Quản lý Khoa học Bộ Giáo dục - Đào tạo chủ trì giao nhiệm vụ thực hiện Đề tài “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo tàu đánh cá vỏ nhựa trên cơ sở mẫu tàu FAO và mẫu tàu dân gian Khánh Hòa” cho hai Trung tâm phối hợp thực hiện. Trung tâm Trường Đại học Thủy sản chịu trách nhiệm thiết kế, chế tạo tàu; Trung tâm Trường đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh chịu trách nhiệm về công nghệ vật liệu.

   Mẫu tàu được chọn là tàu FAO vỏ composite lắp máy 90CV do Nhật tài trợ cho Trường dùng làm tàu thực tập cho sinh viên Khoa khai thác đã được cải hoán theo mẫu dân gian Khánh Hòa.

   Dưới đây là các bản vẽ thiết kế tàu VN 90:

Bố trí chung

 

Kết cấu thân tàu

                   

                   Bản vẽ thi công                     

 

Lắp đặt hệ động lực

Tàu VN 90 sau khi thử đường dài về bến đậu

   Thiết kế chính là KS. Nguyễn Văn Đạt nay TS. Nguyễn Văn Đạt Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chế tạo Tàu thuỷ.

          Các tính năng kỹ thuật của tàu VN 90:

           - Chiều dài toàn bộ L = 13.07m

           - Chiều dài thiết kế: L =11,26m

           - Chiều rộng toàn bộ B = 3,28m

           - Chiều rộng thiết kế B = 3,05m

           - Chiều cao mạn H = 1,6m

           - Chiều chìm trung bình T = 0,864m

           - Chiều chìm mũi T = 1.208m

           - Chiều chìm lái T = 1,171m

      Máy chính: Yanmar, Ký hiệu: 3SMGGE, Công suất: 45CV, do Nhật Bản chế tạo.

      Mẫu thiết kế được Chi cục Đăng kiểm tàu cá Bộ Thủy sản phê duyệt theo Phiếu xét duyệt thiết kế số 01 TS/ĐK ngày 27/2/1990.

     Những bất cập trong trong thiết kế và thi công

     Bất cập trong thết kê:

     Ở Việt Nam lúc đó chưa có Quy phạm đóng tàu vỏ composite, chúng tôi dịch từ Quy phạm của Liên Xô và tăng độ bền (tăng chiều dày lên 10%).

     Bất cập trong thi công:

     Nhưa và vải thủy tinh (các loại từ mát, vải, lụa) do Trung tâm Polime cung cấp và cử kỹ thuật viên công nghệ vật liệu chịu trách nhiệm hướng dẫn thi công theo quy trình. Nhựa do Trung tâm Polime chế tạo.

     Chúng tôi triển khai khuôn và phun chất chống dính do KS Nguyễn Văn Đạt chỉ đạo. Kỷ thuật viên công nghệ vật liệu của Trung tâm Polime báo cho tôi biết nếu thi công theo quy trình của Trung tâm Polime sẽ thất bại. Tôi cho dừng thi công. không tiếp tục dán các lớp vải theo quy trình thi công, liền cử KS. Nguyễn Văn Đạt vào TP. Hồ Chí Minh khảo sát chiếc tàu do Trung tâm Polime đang thi công tại Nhà máy đóng tàu Bình Triệu (TP. Hồ Chí Minh). Theo báo cáo của KS Nguyễn Văn Đạt thi tàu đóng tại Bình Triệu bị tách lớp toàm bộ.

     Trong lĩnh vực polime, các vật liệu đi từ nhựa được tăng cường bằng độn (dạng sợi, dạng bột, vải...) được gọi là vật liệu composite. Sự kết hợp này nhằm hạn chế nhược điểm của vật liệu này bằng ưu điểm của vật liệu kia, tạo sản phẩm có tính cơ lý hóa cao hơn hẳn vật liệu ban đầu.

     Trong danh từ kỹ thuật của nước ngoài vật liệu composite được viết tắt FRP (Glass Fibre Reinforce Plastice). FRP là tổ hợp của sợi thủy tinh và nhựa tổng hợp. Nêu tổ hợp sợi thủy tinh vị tách lớp khỏi nhựa tổng hợp thì không còn là vật liệu composite. Bài toán hắc búa đặt ra là vì sao bị tách lớp? Qua nghiên cứu, câu hỏi này được nhóm nghiên cứu của chúng tôi xác định do độ nhớt của nhựa quá cao. Độ nhớt quá cao, nhựa sẽ bị chảy sau khi quét lên bề mặt sợi thủy tinh (mát, vải, lụa) và nhựa dồn cục xuống phía dưới tách từng lớp vải ở phía trên. Vậy xử lý bằng cách gì? Chúng tôi không phải là chuyên gia về vật liệu Polime, tuy nhiên vì sự thành công của đề tài nhóm nghiên cứu của chúng tôi tiếp tục nghiên cứu và tìm ra đươc 2 hóa chất xử lý độ nhớt của nhựa là Oxit manhê (MgO) và Ôxít natri (Na2O). Chúng tôi chọn MgO và tiến hành pha trộn chọn được tỉ lệ thích hợp của MgO trong nhựa do Trung tâm Polime chế tạo. Với tỷ lệ thích hợp của MgO, chúng tôi tạo các mẫu composite với chiều dày khác nhau, đặt ở các góc nghiêng khác nhau từ 180 độ (nằm ngang), 30 độ, 45 độ, 90 độ với hàng trăm mẫu thử. Kết quả thử nghiệm vật liệu đạt được là các lớp vải không bị tách lớp, các chỉ tiêu độ bền kéo, nén uốn, đàn hồi của vật liệu đã được xử lý qua MgO đều nằm trong giới hạn của Quy phạm đóng tàu của Liên Xô.                                   

Quy trình thi công tàu VN 90

 

  Ngày 6/6/1990, tàu VN 90 được tiến hành thử nghiệm đường dài dưới sự chỉ đạo của Hội đồng nghiệm thu đường dài do đại diện Chi cục Đăng kiểm tàu cá Bộ Thủy sản làm Chủ tịch. Sau đó vài ngày, Hội đồng nghiệm thu Quốc gia được tổ chức theo Quyết định số 215/QĐ-KHKT ngày 11/5/1990 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo để nghiệm thu đề tài. Hội đồng gồm 9 người do Vụ trưởng Vụ quản lý KHKT - TS. Nguyễn Văn Thân làm chủ tịch và các Ủy viên đại diện UBKHKT Nhà nước, Trường ĐHBK TP. Hồ Chí Minh, Trường ĐHTS, Chi cục Đăng kiểm tàu cá. Hội đồng đánh giá xuất sắc.

     Sự thành công của Trung tâm NCCT tàu cá và Thiết bị trong việc thiết kế và chế tạo tàu cá VN 90 làm nức lòng những người tham gia chạy thử trên vịnh Nha Trang như TS. Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa - TS. Nguyễn Thiết Hùng, TS. Nguyễn Khôi Nguyên (sau này là Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường)… và trở thành cái nôi sản sinh ra tàu đánh cá vỏ composite đầu tiên của Việt Nam, đồng thời mở ra một kỷ nguyên mới – Kỷ nguyên vật liệu composite thay thế gỗ.

    20 NĂM SAU NGÀY CHẾ TẠO THÀNH CÔNG TÀU VN 90

    Ngày 5/6/2015, TS. Nguyễn Văn Đạt mời tôi xuống đi thử chiếc tàu đánh cá lưới vây vỏ composite vừa hạ thủy. Như vậy, sau 24 năm sau (thiếu 1 ngày) kể từ ngày thành lập, tôi được đi thử chiếc tàu đánh cá vỏ composite thứ 2 do những học trò và đồng nghiệp năm xưa thiết kế và chế tạo thành công.

    Tháng 8/2014 Nghị định 67/2014/NĐ-CP về một số chính sách phát triển thủy sản ra đời, với nội dung chủ yếu là hỗ trợ cho ngư dân vay vốn ưu đãi để hiện đại hóa tàu thuyền và trang thiết bị khai thác, nhằm đạt mục đích cuối cùng là cải thiện đời sống của bà con Ngư dân Việt Nam, đồng thời góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Ngày 04/6/2015 Tàu cá vỏ composite Gia Bảo 2015 do UNINSHIP thiết kế và thi công đã được hạ thủy. Tàu được thiết kế và thi công theo đơn đặt hàng của Ông Dương Văn Quang, ngư dân Vũng Ngán, Vĩnh Nguyên, Khánh Hòa tham gia Nghị định 67 của Chính phủ. 

   Đặc tính kỹ thuật của tàu: 

- Kích thước chính: Dài x Rộng x Cao = 21,1 x 5,70 x 2,75m

 

   - Hình dáng tàu: Tàu có đường hình là sự tổ hợp ưu điểm của tàu cá Nhật bản và tàu cá truyền thống Việt Nam. Phần dưới mớn nước tương tự mẫu tàu Nhật (phần đáy rộng, có hông nhọn nhằm giảm biên độ lắc, đường trục chân vịt hạ thấp để cải thiện tốc độ, phần đuôi có bố trí giá chữ V để tăng lượng nước vào chân vịt); Phần trên mớn nước và bố trí chung: thiết kế theo đặc điểm nghề khai thác và có tính vùng miền; Phần ca bin là sự kết hợp hài hòa giữa mẫu ca bin Nhật (về hình dáng, trang bị sinh hoạt) và Việt Nam (mui ca bin có kết cấu vững chắc, có thể chịu được tải trọng 10 tấn, phục vụ việc thao tác và lắp đặt trang thiết bị theo đặc điểm nghề khai thác.
   - Hệ thống động lực:

   + Máy chính: HYUNDAI, Q405, Hàn quốc, công suất 405CV. Tốc độ máy 2000v/p, hộp số kèm theo máy có tỉ số truyền i = 4,48

+ Máy phụ: CUMMINS, L10, Mỹ, công suất 310HP – dẫn động máy phát điện công suất 55 kW.

   - Bố trí chung: Tàu chế tạo hoàn toàn bằng vật liệu composite.

    Tàu bao gồm 01 cabin lái, bố trí giường ngủ cho thuỷ thủ đoàn, nhà bếp và hệ thống vệ sinh. Ca bin tàu có hình dáng hài hòa, có kết cấu 3 lớp vừa chống nóng, vừa giảm ồn và giảm rung. Nói chung ca bin tàu được thiết kế nhằm đảm bảo điều kiện sinh hoạt tốt nhất cho ngư dân – Đây là nét nhân văn trong thiết kế đội tàu cá hiện nay.

    Có 06 hầm cá với tổng dung tích các khoang là 50m3.

    Trang bị hệ thống tời kéo lưới dẫn động cơ khí nhờ cụm trích lực từ máy chính, phục vụ nghề lưới vây mạn;

    Hệ thống nhiên liệu đảm bảo cho tàu hoạt động liên tục trong 30 ngày.

    Mặt boong thoáng và rộng, cung cấp không gian để chứa toàn bộ vàng lưới vây. Trên mặt boong có lắp vách ngăn dọc, nhằm phân chia khu vực chứa lưới và khu vực miệng hầm cá.

    Trang bị hệ thống lái thủy lực, an toàn vừa thuận tiện trong thao tác;

    Các phụ kiện cơ khi chính: Hệ khí xả, hệ ống buồng máy, hệ lan can, cầu thang, chống va… đều chế tạo từ thép không rỉ, vừa tăng tính thẩm mỹ, vừa tăng tuổi thọ cho thiết bị.

    - Vùng Hoạt động: Biển hạn chế I, có thể hoạt động an toàn trên toàn vùng lãnh hải Việt Nam;

 

Hạ thủy tàu Gia Bảo 2015

Chạy thử ngày 05/6/2015

Thầy trò chụp bức ảnh kỹ niệm ngay trên tàu Gia Bảo 2015

 

     Những ưu điểm cơ bản của tàu Gia Bảo 2015

     1. Chiếc tàu VN 90 được thiết kế và chế tạo trong điều kiện gía thành của vật liệu composite cao gấp nhiều lần so với giá gỗ, vì vậy toàn bộ cong gian (sườn), xà (ngang, dọc), các góc, ca bin đều làm bằng gỗ bọc composite để giảm giá thành, tuy nhiên sau một thời gian sử dụng gỗ bị mục ảnh hưởng đến độ bền toàn tàu. Theo quy luật, ngày nay giá gỗ gần bằng giá của vật liệu composite, do vậy Tàu Gia Bảo 2015 được chế tạo bằng 100% vật liệu composite, các góc, phần cách nhiệt được phun foam cách nhiệt).

     2. Tàu Gia Bảo 2015 được thiết kế nhằm đạt được đặc tính tốt độ và tính ổn định ưu việt, vượt trội so với mẫu tàu cá vỏ gỗ dân gian truyền thống Việt Nam cùng loại. Tàu có khả năng hoạt động an toàn trong sóng cấp 7.

     3. Tàu Gia Bảo 2015 “chạy đầm” như tàu vỏ gỗ. Như chúng ta đều biết ưu điểm cơ bản của vật liệu composite là nhẹ hơn nhôm; phương pháp gia công và chế tạo đa dạng; dễ tạo hình, thay đổi và sửa chữa; không tốn kém trong bảo quản, chống ăn mòn. Nhẹ hơn nhôm là một trong vấn đề kỹ thuật cần giải quyết, đối với tàu VN 90 chúng tôi phải dằn hàng tấn bê tông trong ky tàu nên bị lắc (giống như con lật đật của Nga) ảnh hưởng sức khoẻ của thủy thủ. Bằng giải pháp ký thuật phù hợp, tàu Gia Bảo “chạy đầm” như tàu vỏ gỗ là thành công không nhỏ của Viện nhằm kết hợp cái tiên tiến của nước ngoài với truyền thống dân gian của Việt Nam - phù hợp với thói quen sử dụng tàu vỏ gỗ của ngư dân. 

     Để có được thành công trên, các cán bộ của Viện dưới sự lãnh đạo của Viện trưởng TS. Nguyễn Văn Đạt đã dày công nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm mới dẫn đến sự thành công của tàu Gia Bảo 2015 với trình độ công nghệ tương đương khu vực lại được “Việt Nam hóa” do vậy Viện Nghiên cứu Chế tạo Tàu thủy Trường Đại học Nha Trang là đơn vị nghiên cứu đầu ngành thiết kế, đóng mới tàu cá vỏ composite ở Việt Nam.

     Hướng tới tương lai

     Nghị định 67 của Chính phủ là “cú hích” cho sự phát triển tàu cá vỏ composite ở Việt Nam. Viện Nghiên cứu Chế tạo Tàu thủy Trường Đại học Nha Trang sẽ tiến tới thiết kế và chế tạo những con tàu cá lớn hơn có khả năng khai thác viễn dương, có trang bị hệ thống lạnh hiện đại bám biển dài ngày để tạo ra nhiều sản phẩm, mang lại hiệu quả kinh tế cho đất nước, góp phần khẳng định và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

      Tôi hy vọng ngày đó sẽ đến không xa. Chúc mừng sự thành công và mãi mãi thành công của Viện Nghiên cứu Chế tạo Tàu thủy Trường Đại học Nha Trang với phương châm “Nghiên cứu gắn liền với ứng dụng phục vụ cộng đồng ngư dân, doanh nghiệp”.

     Tài liệu tham khảo:

     1. Hạ thủy tàu cá Gia Bảo 2015 http://vientauthuy.com.vn/vi/ha-thuy-tau-ca-gia-bao-2015. TS. Nguyễn Văn Đạt

     2. Báo cáo kết quả Đề tài: “Nghiên cứu thiết kế chế tạo tàu đánh cá vỏ nhựa trên cơ sở mẫu tàu FAO và mẫu tàu dân gian Khánh Hòa”. Th.S Võ Thiên Lăng, 1990

 


Th.S Võ Thiên Lăng - Chủ tịch Hội Nghề cá tỉnh Khá




CÁC TIN KHÁC
  VẬT LIỆU COMPOSIT CHO TÀU CÁ
  NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG SỬ DỤNG, SỬA CHỮA VÀ QUẢN LÝ MÁY CHÍNH TRONG HỆ ĐỘNG LỰC TÀU CÁ XA BỜ VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC
  TỔNG QUAN NGHỀ LƯỚI VÂY (kỳ cuối)
  TỔNG QUAN NGHỀ LƯỚI VÂY (kỳ 1)
  ĐẦU TƯ HIỆN ĐẠI HÓA CÔNG NGHỆ BẢO QUẢN SAU THU HOẠCH CHO ĐỘI TÀU KHAI THÁC XA BỜ TỈNH KHÁNH HÒA THEO NGHỊ ĐỊNH 67/2014/NĐ-CP
  CẦN SỬ DỤNG ĐÈN LED KHAI THÁC HẢI SẢN
  QUẢN LÝ SINH KHỐI VÀ TẠO RA NGUỒN NƯỚC
  XÂY DỰNG CHUỖI GIÁ TRỊ CÁ NGỪ ĐẠI DƯƠNG Ở KHÁNH HÒA
  Xử lý cá ngừ trên tàu sau khi đánh bắt 
  CÓ THỂ SỬ DỤNG PPC LÀM VẬT LIỆU ĐÓNG TÀU?
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang