Số lượt truy cập:   574764


Làm gì để cứu lấy tôm hùm: Thức ăn công nghiệp - Bài toán tối ưu
Hội Nghề cá Khánh Hòa - 14/07/08-09:16:40

Tôm hùm là loại tạp ăn, thức ăn chủ yếu hiện nay là cá tạp, cua, ghẹ và các loại nhuyễn thể. Lượng cho ăn hàng ngày từ 15 – 20% trọng lượng đàn tôm. Như vậy, cứ 1.000 con tôm loại 0,8 - 1kg/con, mỗi ngày ăn khoảng 150 – 200 kg thức ăn tạp (TĂT), đó là chưa kể trong thời kỳ lột xác chúng còn ăn nhiều hơn.


Theo con số ước tính tại làng nuôi tôm hùm nổi tiếng Xuân Tự với khoảng 1.000 lồng, hàng ngày tiêu thụ cả trăm tấn thức ăn tạp cho tôm hùm. Cả nước có trên 53.000 lồng, có thể hình dung lượng TĂT thả xuống biển nhiều vô kể. Thức ăn thả xuống lồng từ buổi sáng đến ngày hôm sau ngư dân mới kiểm tra lấy thức ăn thừa, xác, bã ra khỏi lồng. Và chính lượng dư thừa, xác thức ăn vứt bừa bãi cộng với mật độ thả nuôi dày đặc đã làm tăng chất bã hữu cơ trong vùng nuôi, sinh ra dịch bệnh.

Tại sao không sản xuất ra thức ăn công nghiệp? Tiến sỹ Lê Anh Tuấn, Trưởng bộ môn Dinh dưỡng và thức ăn thuỷ sản Đại học Nha Trang, nói: Cũng vì câu hỏi này mà chúng tôi đã tham gia nghiên cứu đề tài này với tổ chức ACIAR (Úc). Khi chúng tôi bắt đầu dự án, nói về chuyện nghiên cứu thức ăn công nghiệp (TĂCN) cho tôm hùm ai cũng gạt phăng và cũng chẳng ai tin rằng chúng tôi có thể thành công.

Nhưng chúng tôi nghĩ rằng, trước đây khi nghề nuôi tôm sú bắt đầu, người nuôi cũng cho chúng ăn bằng TĂT. Không ai cho rằng con tôm sú có thể ăn TĂCN. Khi một vài công ty nước ngoài đầu tư vào Việt Nam nuôi tôm công nghiệp, người nuôi mới bắt đầu “ngộ” ra rằng có thể nuôi tôm sú bằng TĂCN. Thậm chí khi chúng ăn loại này còn nhanh lớn và ít bị bệnh hơn cả thức ăn tươi sống.

Để bắt đầu chúng tôi đã nghiên cứu về lượng TĂT phù hợp nhất với tôm hùm, mức cho ăn hợp lý nhất, mùi vị tôm dễ bắt mồi nhất... Sau đó tổng hợp lại để tìm ra công thức tối ưu sản xuất TĂCN. Điều này vô cùng quan trọng vì trước đó khi cho tôm hùm ăn thử TĂCN dành cho tôm sú, sau nửa năm so sánh với tôm hùm cho ăn TĂT cho thấy tôm hùm cho ăn bằng TĂCN của tôm sú rất chậm lớn.

Vừa nói anh Tuấn vừa chỉ cho tôi xem hộp đựng thức ăn cho tôm hùm mà anh đang dùng trên đàn tôm thử nghiệm. Khác với thức ăn dạng hạt nhỏ của tôm sú, thức ăn của tôm hùm to như đầu đũa, dài khoảng 5-8cm, thơm mùi cá, mực khô. Anh Tuấn cho biết hệ số chuyển đổi thức ăn khi tôm hùm ăn TĂT ở mức phù hợp nhất cũng đã lên tới 28 – 30. Trong khi đó theo nghiên cứu, nếu cho ăn TĂCN hệ số này chỉ dao động từ 2-4.

Điều này có ý nghĩa rất lớn không những về kinh tế mà còn có ý nghĩa to lớn đối với môi trường nuôi. Khi tôm hùm ăn loại thức ăn này sẽ không để lại xác thừa trong môi trường nước. Không còn tình trạng người nuôi tôm hùm thả rác và thức ăn thừa của tôm xuống biển như hiện nay.

Tuy nhiên, làm TĂCN cho tôm hùm khó khăn hơn nhiều so với làm thức ăn cho tôm sú. Tôm sú được nuôi trong ao, đìa trên bờ, lượng nước chủ động, độ sâu vừa phải, người nuôi tôm có thể kiểm soát được độ tan của thức ăn khi thả xuống ao, đìa. Tôm hùm được nuôi trong lồng, bè trên biển mênh mông sóng, nước. Mỗi lần cho tôm hùm nuôi bè ăn còn dễ chứ cho tôm nuôi bằng lồng ăn rất khó khăn bởi lồng thường thả sát đáy. Ngư dân cho tôm lồng ăn phải lặn sâu nên rất khó kiểm soát sự tan của thức ăn trong nước biển.

Vì vậy, bên cạnh việc phải cho tôm ăn vào thời điểm tôm đói để chúng bắt hết mồi khi vừa thả xuống, thức ăn dành cho tôm hùm còn phải có tính kết dính cao, có tính ổn định trong môi trường nước. Đây chính là vấn đề khá “hóc” mà các nhà khoa học đang vướng phải. TS. Tuấn cho biết: Hiện nay anh đang dùng loại chất kết dích TG của Úc, loại này rất tốt nhưng vì là chất kết dính được dùng trong sản xuất xúc xích nên khá đắt, một kg khoảng 100 đô la Úc, tương đương 1,6 triệu đồng. Sử dụng loại kết dính này giá thành TĂCN sẽ tăng cao hơn so với TĂT nên khó chuyển giao cho ngư dân.

Anh cũng đã thử dùng với 2 loại chất kết dính của Việt Nam nhưng độ kết dính của thức ăn làm ra không đạt. Mặt khác, loại thức ăn anh làm ra đang trong giai đoạn thí nghiệm, chưa đủ thời gian để tổng kết tính toán giá thành, xác định chính xác hệ số chuyển đổi thức ăn… Còn rất nhiều việc phải làm để hoàn chỉnh trước khi chuyển giao cho người nuôi.

Tuy nhiên TS. Tuấn cũng nói thêm, việc TĂCN tôm hùm dùng chất kết dính TG giá thành cao nhưng không phải là không có tính thực tiễn. Nếu ngư dân hiểu hơn, họ sẽ thấy những cái lợi so với việc dùng TĂT mà họ chưa nhìn thấy trước mắt ví như môi trường nuôi sạch hơn, bệnh trên tôm theo đó mà cũng giảm đi… Vấn đề là việc dùng TĂCN cho tôm hùm phải trở thành điều hiển nhiên, thành ý thức trong người nuôi.

Hiện nay để khởi đầu cho việc tuyên truyền khá khó khăn nếu không có sự vào cuộc của nhiều cơ quan, nhiều người và phương tiện thông tin đại chúng. Được biết, một công ty của Úc, Lobster Harvest đang xúc tiến kế hoạch đầu tư dự án nuôi tôm hùm công nghiệp tại Khánh Hòa. Anh Tuấn nói: Hy vọng khi thấy họ làm, ngư dân chúng ta sẽ thấy được phải cho tôm hùm ăn TĂCN mới là phương cách nuôi tối ưu.

Được biết hiện nay Khoa nuôi trồng, trường Đại học Nha Trang cũng đang đấu thầu đề tài cấp Nhà nước về nghiên cứu sản xuất thức ăn công nghiệp cho tôm hùm. Muộn còn hơn không, mong rằng trong thời gian sớm nhất ngư dân sẽ dùng TĂCN nuôi tôm hùm, sớm chấm dứt ô nhiễm môi trường do TĂT như hiện nay.


(Nông Nghiệp Việt Nam, 9/7/2008)




CÁC TIN KHÁC
  Hội Nghề cá thành phố Cam Ranh Tổ chức Đại hội Đại biểu lần thứ V, nhiệm kỳ 2021 – 2026
  Nông nghiệp vẫn duy trì được tăng trưởng trong đại dịch
  Tiếp tục hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp
  Để kinh tế HTX là nhân tố “đầu tàu”
  Phản đối hành động vi phạm lãnh hải cụm đảo Sinh Tồn Đông của Trung Quốc
  Còn tồn đọng trên 323.110 tấn cá tra nguyên liệu
  Thị trường tôm chân trắng đang rộng mở
  Hỗ trợ nhiên liệu cho ngư dân: Tiền sẵn, nhưng "rót" không chảy
  Hóa giá tàu đánh bắt xa bờ: Ngư dân hưởng lợi
  Ngành thủy sản TP Cần Thơ: Thực hiện hệ thống tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, nâng cao khả năng cạnh tranh
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang